Жеңіл өнеркәсіп тауарларын цифрлық таңбалау 2026 жылы енгізіледі
2026 жылдың 1 желтоқсанынан бастап Қазақстанда жеңіл өнеркәсіп тауарларына міндетті цифрлық таңбалау енгізіледі. Қазірдің өзінде тауар айналымына қатысатын 55 кәсіпорын таңбалау жүйесінде тіркелген.
Жеңіл өнеркәсіп саласының құрылымы
Жеңіл өнеркәсіп үш ірі топқа бөлінген 20-дан астам шағын саладан тұрады. Тоқыма өнеркәсібінің үлесі – 61,3%, киім өндірісі – 32,2%, былғары және оған жататын өнімдер – 6,5%. Салада барлығы 1419 кәсіпорын жұмыс істейді: 1382-сі – шағын, 29-ы – орта, 8-і – ірі. Оның ішінде тоқыма өндірісінде – 492, киім өндірісінде – 802, былғары өнімдері саласында – 125 кәсіпорын бар. Жалпы салада 18,3 мың адам еңбек етеді.
Таңбалау жүйесінің мақсаты мен пайдасы
Министрліктің 2026 жылғы 10 қыркүйектегі №450 бұйрығымен жеңіл өнеркәсіп тауарларын сәйкестендіру және қадағалау қағидалары бекітілді. Цифрлық таңбалау өнімнің заңсыз айналымын азайтып, нарықтағы ашықтықты арттыруға және адал өндірушілер мен импорттаушылар үшін әділ бәсекелестік ортаны қамтамасыз етуге бағытталған. Жаңа жүйе тауар қозғалысын өндірушіден тұтынушыға дейін толық бақылауға мүмкіндік береді.
Қазақстандық кәсіпорындар нарықтағы орнын нығайтып келеді. Цифрлық таңбалау енгізу арқылы өнім сапасына сенім артады, көлеңкелі айналым азаяды. Бұл отандық өндірушілер үшін дамуға қосымша мүмкіндік береді.
Кәсіпкерлердің пікірі
«Тандем XXI» ЖШС басшысы Людмила Мартюхина жаңа жүйе қойма есебін жеңілдетіп, қабылдау мен жөнелту кезіндегі қателіктерді азайтып, тауардың кем шығу қаупін төмендетеді деп санайды. QazTextileIndustry ұлттық бірлестігінің төрайымы Гүлмира Уахитова таңбалау талаптары заңды импорттаушылар үшін де маңызды екенін атап өтті. Ол көлеңкелі нарық қысқарса, отандық өндірістің қуаты артып, өнім түрлері көбейетінін айтады.
Таңбалау кезеңдері мен тәртібі
2026 жылғы 1 желтоқсаннан бастап былғары және жасанды үлбір өнімдеріне, киім мен тоқыма бұйымдарының кейбір түрлеріне міндетті таңбалау енгізіледі. 2027 жылғы 1 наурыздан бастап сырт киімдер, свитер, кардиган, жейде, блузка, мойынорағыш және басқа да тауарлар қамтылады. 2027 жылғы 1 қазаннан бастап костюм, көйлек, белдемше, шалбар, комбинезон, спорттық киімдер таңбаланады.
Әр тауар бірлігіне бірегей Data Matrix коды беріледі, ал өнім туралы ақпарат Tanba ақпараттық жүйесінде тіркеледі. Бұл тауар қозғалысын толық қадағалауға мүмкіндік береді. Тұтынушылар Naqty Ónim қосымшасы арқылы өнім түпнұсқалығын тексере алады. Forte, eGov Mobile және Aitu қосымшаларында да осы мүмкіндік бар.
Кәсіпкерлерді қолдау шаралары
2026 жылғы қыркүйектен бастап кәсіпкерлерге арналған тестілік орта іске қосылады. 2 қарашадан бастап нарық өкілдері негізгі ақпараттық жүйеге кіріп, таңбалау кодтарын алуға тапсырыс бере алады.
Кәсіпкерлерді ақпараттандыру мақсатында Бірыңғай оператор әр сәрсенбі күні сағат 15:00-де тегін вебинарлар өткізеді. Сұрақтар арнайы Telegram чатында және 8 800 080 65 65 нөміріне хабарласу арқылы қабылданады. Кеңесті Telegram-дағы +7 708 825 32 72 нөмірі, mark@mycloud.kz поштасы және @Tanbakz_bot чат-боты арқылы да алуға болады.
Дереккөз: gov.kz
