Астанада Дүниежүзілік стандарттар күніне арналған дөңгелек үстел өтті
Дөңгелек үстелде негізгі мәселелер талқылануға ұшырады
Астанада өткен дөңгелек үстелде қатысушылар ұлттық стандарттау жүйесін дамыту, отандық өндірушілерді қолдау, инновациялық технологияларды енгізу және Қазақстанның экспорттық әлеуетін кеңейту мәселелерін қарастырды. Іс-әрекет барысында стандарттау саласындағы жұмыстың нәтижелері таныстырылып, саланың одан әрі дамуының негізгі басымдықтары белгіленді.
Стандарттаудың рөлі артуда
ҚР СИМ Техникалық реттеу және метрология комитетінің төрағасы Жанна Есенбекова атап өткендей, бүгінде стандарттаудың рөлі едәуір артып, елдің технологиялық және экономикалық дамуының маңызды құралдарының біріне айналуда.
«Бүгінде стандарттау тек дайын өнімге қойылатын талаптар жүйесі болудан қалуда. Ол технологиялық дамудың, өндірісті, инвестицияларды және жаңа нарықтарды қолдаудың құралына айналуда. Біз қалыптасқан тәжірибені бекітетін стандарттан, технологиялардың дамуына алдын ала жағдай жасайтын стандартқа көшіп жатырмыз», — деп айтты Есенбекова.
Инвестициялық жобалардың сүйемелеу жоспары
Дөңгелек үстелде талқылануға ұшырасқан басымдықтардың бірі инвестициялық жобаларды ерте кезеңдерде сүйемелеу болып келеді. Өндірісті дайындау сатысында-ақ кәсіпорындарға техникалық талаптарды пысықтауға, стандарттарды таңдауға және сапаны қамтамасыз ету үшін қажетті инфрақұрылымды анықтауға көмек көрсетіледі.
Мұнай-химия саласында көпқабатты полиэтилен үлдіріне стандарт әзірленуде. Сондай-ақ ҚазСтандарттың Alatau City жобасы үшін нормативтік базаны дайындауға қатысуы талқылануға ұшырады.
Күнделікті өмір үшін стандарттар өндіріліп жатыр
Бұрын бұл кезеңде күнделікті өмірдегі өнімдер мен қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігіне ерекше назар аударылды. Бейнебақылау жүйелері, температураны бақылай отырып салқындатылған және мұздатылған жүктерді жеткізу, электрондық медициналық карталар мен жазбалар үшін стандарттар қабылданды.
Электр қуаттау станцияларына да стандарттар бекітілді. Олар берілген электр энергиясын сенімді есепке алу үшін қажетті тексеруге және метрологиялық қамтамасыз етуге қойылатын талаптарды қарастырады.
Жасанды интеллект саласындағы стандарттар
Жасанды интеллект (ЖИ) мен ғылыми қызметке арналған нормативтік база дамыта беріліп жатыр. 2025 жылы алғашқы рет ЖИ саласында жеті ұлттық стандарт бекітілді. Олар архитектураны, деректерді, тәуекелдерді басқаруды және құпиялылықты қамтиды.
2026 жылы әзірлемелердің технологиялық дайындығын бағалауды, зерттеулерді цифрландыруды және ғылыми деректермен жұмыс істеу қағидаттарын қарастыратын «Ғылыми зерттеулер және өндіріске қою» стандарты қабылданды.
Нормативтік база сандары
Ағымдағы уақытта Нормативтік техникалық құжаттардың бірыңғай қоры 76 174 құжатты құрайды, оның ішінде 9 789 ұлттық стандарт бар. Ұлттық стандарттардың қолданылу деңгейі 74%-ды құрайды.
