Ғалиолла Мейірман: отандық селекцияның дамуына өлшеусіз үлес қосқан ғалым

Ғылым және тәжірибенің бірлігі

Ауыл шаруашылығы министрлігі отандық аграрлық сала дамуына өлшеусіз үлес қосқан ғалымдар туралы баяндайтын мақаларының сериясын жалғастыруда. Осы қатарда көрнекті селекционер, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының академигі Ғалиолла Төлендіұлы Мейірман тұрады.

Ғалиолла Төлендіұлы Мейірман 1969 жылы Қазақ мемлекеттік ауыл шаруашылығы институтын «Селекция және тұқым шаруашылығы» мамандығы бойынша түзеу бітірген соң, кәсіби қызметін мал азықтық дақылдарын селекциялауға арнады. Оның ғылыми ізденістерінің басты мақсаты — Қазақстанның табиғи-климаттық ерекшеліктеріне бейімделген, өнімділігі жоғары ауыл шаруашылығы дақылдарының жаңа сұрыптарын шығару болды.

Селекцияның үлкен табысы

Ғалымның көп жылғы ізденісі мен ынамды еңбегінің ең маңызды нәтижесі — ауыл шаруашылығы дақылдарының 30-дан астам сұрпын шығару. Оның авторлығы мен тікелей қатысуымен жоңышқа, түйежоңышқа, эспарцет, күріш, мақсары, рапс және қышаның жаңа сорттары дүниеге келді.

Шығарылған сорттар ішінде «Капшағайская 80», «Дарһан», «Жайнақ», «Көқорай», «Түркістан», «Өсімтал», «Арқас», «Сарайшық», «Жамиля», «Майлы», «Сафия», «Арал 202» және «Ару» сорттарының есімі аталып өтеді.

Табиғи ластандыруға төзімді ағылыстарды дамыту

Қазақстанның көптеген өңірінде құаң, ылғал тапшылығы мен топырақтың тұздануы өндіріске айтарлықтай қиындықтар келтіреді. Осындай жағдайда табиғи-климаттық ерекшеліктерге төзімді, өнімділігі жоғары дақыл сорттарын шығару отандық өсімдік шаруашылығының әлеуетін арттырып, аграрлық өндірісін дамытуға жол ашады.

Ғылыми мұра және кадрлар даярлау

Академиктің ғылыми мұрасы өте ауқымды. Ол 230-дан астам ғылыми жарияланымның авторы. Оның еңбектері ішінде «Жоңышқа» атты монография, оқу құралдары және аграрлық мамандарына арналған практикалық ұсынымдар бар.

Ғалым білікті ғылыми кадрлар даярлауға да едәрі үлес қосты. Төрт ғылым докторы, он ғылым кандидаты, бес PhD докторы және он магистранты дайындап, жетекшілік етті. Бұл оның ғылыми мектебінің жас ұрпаққа беріліп жатқанының айғағы.

Мемлекеттік марапаттар

Ғалымның жыл өткендіктен еңбегі мемлекет тарапынан лайықты бағаланды. 2016 жылы ол «Құрмет» орденімен марапатталды. Сонымен қатар «Еңбек даңқы» және «Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» медальдарын алды.

Ғылым мен өндіріс бірлігінің үлгісі

Ғалиолла Төлендіұлы үшін ғылым ешқашан тәжірибеден бөлек емес болды. Ол ғылыми зерттеулердің нәтижесі еңбек адамдарының қажетін өтеуге, өндіріске арнау керек деген ұстағаны ұстанды.

Ғалымның өмір жолы — ғылымға адалдықтың, еңбекке беріктіктің және ел игілігі үшін қызмет етудің жарқын үлгісі. Ол барлық ғұмырын жердің өнімділігін арттыруға, отандық селекцияны дамытуға және ауыл шаруашылығының ғылыми негіздерін нығайтуға арнады. Ғалымның кәсіби жолы ғылымның шынайы нәтижесінің ғана ғылыми еңбектемесінде емес, өндіріске енгізіліп, халық игілігіне қызмет етуінде екенін көрсетеді.

Дереккөз: gov.kz