Алаяқтар жиі қолданатын тәсілдер — елордалық прокуратура ескертті

Астана қаласының прокуратурасы елордалық тұрғындарға алаяқтыққа қарсы сақ болу туралы ескерту жасады. Нұра ауданы прокуратурасы бөлімінің жетекшісі Шаһрирамадан Сұлтан Коммуникациялар қызметіндегі брифингте азаматтардың мүлкі мен қаржысын қорғау бағытында атқарылып жатқан жұмысты баяндады.

Алаяқтықтың ең көп кездесетін түрлері

Прокуратура полиция және басқа уәкілетті мекемелермен бірлесіп, алаяқтықтың алдын алу бойынша жүйелі жұмыс жүргізеді. Қазір жиі тіркелетін оқиғалар мыналар:

• Қызмет көрсету немесе жөндеу жұмыстарын сылтау етіп алдын ала төлем алып, кейін міндеттемелерді орындамау;
• Сатып алу-сату және мүлікті жалға алу кезінде қаражатты ұрлау немесе мүлікті қайтармау;
• Туристік қызметтер, әуе билеттері, қонақүй брондау сияқты көрсетілмеген қызметтер үшін алдын ала ақша алу;
• Жалған пәтер жарияланымдары арқылы кепілдік немесе алдын ала төлем талап ету;
• Интернет арқылы жалған инвестициялық жобалар мен оқыту курстарына ақша жинау.

Интернет пен мессенджер арқылы таралып жатқан алаяқтық

Цифрлық технологиялардың дамуы аясында интернет-алаяқтық та көбейді. Қылмыскерлер Instagram, WhatsApp, Telegram сияқты әлеуметтік желілер мен мессенджерлерді, сондай-ақ жалған сайттар мен фишингтік сілтемелерді пайдаланады. Олар аккаунттарға қол жеткізіп, иесінің атынан туыстарынан ақша сұрау не банктік деректерді алдау жолымен қаражатты жымқырады.

Прокурор атап өткендей, алаяқтар кейде өзін банк қызметкері немесе мемлекеттік орган өкілі ретінде таныстырып, «қауіпсіз шотқа» аудару немесе SMS-растау кодтарын жіберуді талап етеді. Мұндай жағдайларда жеке деректер мен карталық мәліметтерді ешкімге бермеу қажет.

Қорғау шаралары және заңды жауапкершілік

Нұра ауданы прокуратурасы азаматтарға ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүйелі түрде өткізіп келеді: мектептерде, колледждер мен жоғары оқу орындарында, соның ішінде М.С. Нәрікбаев атындағы ҚАЗГЗУ университетінде, сондай-ақ жұмыс істейтін және зейнеткерлік жастағы азаматтар арасында сабақтар ұйымдастырылды. Сонымен қатар профилактикалық бейнероликтер мен ақпараттық материалдар таратылды.

Прокуратура тұрғындарды күмәнді ұсыныстарға сенбеуге, карта нөмірін, жеке деректер мен SMS арқылы келетін растау кодтарын үшінші тұлғаларға бермеуге шақырады. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 190-бабына сәйкес алаяқтық жасалған жағдайда, ауырлататын жағдайлар болса, кінәліге мүлікті тәркілеу, белгілі лауазымдарды атқаруға немесе қызметпен айналысу құқығынан айыру және он жылға дейін бас бостандығынан айыру сияқты жаза қолданылуы мүмкін.

Прокуратура құқық қорғау органдары бұл бағыттағы профилактикалық және тергеу шараларын күшейтіп отырғанын хабарлады және азаматтарды сақ болуға үндеді.

Дереккөз: gov.kz