Қазақстанда көпірлерді цифрлық жобалау мен техникалық бақылау: жаңа талаптар мен шешімдер
Қазақстанда жол және көпір құрылыстарын жобалау мен техникалық бақылауға арналған жаңа цифрлық технологиялар енгізілуде. Бұл жаңалық Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жолдауында қойылған міндеттер аясында жүзеге асырылып отыр. «ҚазжолҒЗИ» АҚ жол объектілерін заманауи ақпараттық модельдеу (BIM) арқылы жобалап, олардың техникалық жай-күйін бағалау мен пайдалануда жаңа әдістерді қолдана бастады.
Көпірлерді жобалауда ақпараттық модельдеу міндеті енгізіледі
2026 жылғы 1 тамыздан бастап Қазақстанда ұзындығы 100 метр және одан асатын көпірлерді жобалау кезінде BIM технологиясын қолдану міндетті болмақ. Бұл талап ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2026 жылғы 19 наурыздағы бұйрығында көрсетілген. 2028 жылдан бастап бұл талап I және II санаттағы автомобиль жолдарына, 2030 жылдан бастап басқа да құрылыс объектілеріне кеңейтіледі.
Жаңа нормативтік құжаттар әзірленуде
Цифрлық жобалаудың нормативтік базасын дамыту үшін «ҚазжолҒЗИ» арнайы ведомстволық ережелер жинағын дайындады. Институт BIM технологияларын жобалау жұмыстарына енгізіп, алғашқы жобасын Орал қаласындағы көпір өткелі мен оған кіреберіс жолдарға қолданды. Қазіргі уақытта жоба «Мемсараптама» қарауында.
Көпірлердің техникалық жай-күйін бағалау қалай жүргізіледі
Институт мамандары көпірлердің геометриялық параметрлері мен техникалық жай-күйін анықтау үшін LiDAR технологиясын, әуе және жерүсті лазерлік сканерлеуді, фотограмметрияны пайдаланады. Бұл әдістер арқылы көпірдің үшөлшемді модельдері жасалып, алынған деректер техникалық жағдайды бағалауға және басқару жүйесіне енгізіледі. Жүйеде әрбір көпір туралы толық мәлімет жинақталады.
Жол төсемдерін жобалау мен халықаралық ынтымақтастық
«ҚазжолҒЗИ» жол төсемдерін жобалау мен жөндеу тәсілдерін де жетілдіруде. I–V санаттағы жолдар үшін орташа жөндеу кезіндегі үлгілік конструкцияларды әзірледі. Бұл шешімдер нақты жол учаскесінің ерекшеліктерін ескеріп, жобалау құжаттарын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, институт Польшадағы Жолдар мен көпірлер ғылыми-зерттеу институтымен бірлесіп ғылыми-зерттеу жүргізуді, пилоттық жобаларды іске асыруды және көпірлердің үлгілік конструкциялары бойынша нормативтік құжаттар дайындауды жоспарлап отыр.
Жаңа бастамалардың маңызы
Нормативтік базаны жетілдіру, цифрлық технологияларды енгізу және халықаралық әріптестікті кеңейту жобалау құжаттарының сапасын арттыруға және көпірлердің сенімділігін күшейтуге бағытталған. Бұл бастамалар Мемлекет басшысының тапсырмаларын орындауға, жол инфрақұрылымын дамытуға және Қазақстанның транзиттік әлеуетін нығайтуға ықпал етеді.
Дереккөз: gov.kz
