Отбасының цифрлық картасы әлеуметтік әл-ауқат деңгейін қалай анықтайды

Отбасының цифрлық картасы (ОЦК) — азаматтар мен ұйымдарды әлеуметтік-экономикалық жағдайы бойынша бағалап, мемлекеттік қолдау шараларын дер кезінде ұсынуға арналған құрал. 2023 жылғы 1 қаңтардан бері жұмыс істеп келе жатқан ОЦК-та 6,2 млн отбасын құрайтын 20,6 млн адамның мәліметтері сақталған.

Бағалау жүйесінің құрылымы

Отбасының әлеуметтік әл-ауқат деңгейін анықтау бір ғана көрсеткішке негіздеген емес. Бағалау 59 көрсеткіш пен 8 негізгі бағыт бойынша жүргізіледі. Бұл бағыттарға қаржылық жағдайы, мүлік пен активтері, тұрғын үй ортасы, жеңіл автокөлік, жер учаскесі, жұмыспен қамтылуы, несие және мерзімі өткен борыны кіреді.

Бес санаты және бағалау критерийлері

Кешенді бағалау нәтижесіне қарай әр отбасы беске бөлінген әлеуметтік санаттарының біріне жатқызылады:

• А санаты — саламаттылықтың жоғары деңгейі;
• В санаты — саламаттылықтың ауқатты деңгейі;
• С санаты — саламаттылықтың қанағаттанарлық деңгейі;
• D санаты — экономикалық тұрғыдан осал деңгейі;
• Е санаты — экономикалық және әлеуметтік тұрғыдан осал деңгейі.

Мысалы, А санатына жатқан отбасыларда әр мүшеге шаққанда табыс күнкөріс деңгейінің 7 есесінен немесе одан жоғары болуы (шамамен 350 мың теңге және одан да көп), ондан да артық жалпы ауданы 120 шаршы метрден тұрғын үйінің болуы, коммерциялық мүлік немесе бизнесінің болуы ескеріледі.

Мәліметтердің ағымды жаңарту

Отбасының санаты бір ғана рет анықталып, ұзақ уақытқа бекітіліп қалмайды. Ай сайын құрамы мен әлеуметтік-экономикалық жағдайы қайта есептеліп, мемлекеттік ақпараттық жүйелерден автоматты түрде жаңартылады.

Табыс өзгерсе, мүлік сатылса, отбасы мүшелерінің саны артса немесе басқа маңызды жағдайлар өзгерсе, ОЦК-та әлеуметтік әл-ауқат санаты келесі бағалау кезінде қайта анықталады. Қате мәлімет табылған жағдайда мәліметтің бастапқы дереккөзінде түзетіледі, ОЦК-та да автоматты түрде жаңартылады.

Шағым және сынау рәсімі

Азамат отбасының құрамы немесе әлеуметтік әл-ауқат санаты дұрыс анықталмаған деп есептесе, өндіктіп және өндігі бойынша Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі құрылымына немесе әкімдіктің жұмыспен қамту басқармасына жүгіне алады. Мамандар мәліметтерді тексеріп, мәселені шешуге көмектеседі. Қайта өтініш берудің қажеті болмайды — түзетілген мәліметтер жүйеде сәтті ластырғалай жаңартылады.

Мемлекеттік қолдауға әсері

Отбасының әл-ауқат деңгейін дұрыс анықтау мемлекеттік қолдаудың түрлі шараларын оның нақты жағдайына сәйкес тағайындауға көмектеседі. Сондағы қолдау әлеуметтік көмекті шынымен мұқтаж отбасыларға бағыттайды. ОЦК жүйесі мемлекетке отбасылардың жағдайындағы өзгерістерді дер кезінде байқап, азаматтарды аванс түрінде хабардар ете отырып, әрқайсысына лайықты қолдау көрсетуге мүмкіндік береді.

Дереккөз: gov.kz