Ұлттық ауыл шаруашылығы санағы: кәсіпорындар саны екі еседен аса өсті
2025 жылғы 1 тамыз бен 20 қазан аралығында елімізде Біріккен Ұлттар Ұйымының Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы қолдауымен Ұлттық ауыл шаруашылығы санағы өтті. Бұл зерттеу соңғы 20 жылда аграрлық сектордағы алғашқы кең ауқымды санақ болды. Санақ нәтижелері 2006–2007 жылдардағы деректермен салыстырылып, ауыл шаруашылығы құрылымдары мен жеке қосалқы шаруашылықтардағы өзгерістер бағаланды.
Ауыл шаруашылығы құрылымдарының өсуі
Санақ еліміздің барлық аймағында 290 мыңға жуық ауыл шаруашылығы құрылымын және 1,7 миллион жеке қосалқы шаруашылықты қамтыды. Құрылымдар мен қосалқы шаруашылықтардың 97 пайызы есепке алынды. Ауыл шаруашылығы құрылымдарының саны 42 пайызға өсіп, 204 мыңнан 290 мыңға жетті. Кәсіпорындар саны 9,5 мыңнан 21 мыңға дейін көбейді. Шаруа және фермер қожалықтары мен жеке кәсіпкерлердің саны 194 мыңнан 269 мыңға артты.
Егіс алқаптары мен дақыл құрылымындағы өзгерістер
Егістік жерлердің жалпы көлемі 18,3 миллион гектардан 23,2 миллион гектарға ұлғайды. Дәнді дақылдардың үлесі 81 пайыздан 69 пайызға дейін төмендеді, ал майлы дақылдардың үлесі 4 пайыздан 17 пайызға өсті. Бұл ауыл шаруашылығы құрылымдарының дақыл егу құрылымында да өзгерістер болғанын көрсетеді.
Мал шаруашылығындағы көрсеткіштер
Мал шаруашылығында да өзгерістер бар. 2006–2007 жылдардағы санақта шартты мал басының 20 пайызы ауыл шаруашылығы құрылымдарының үлесінде болса, 2025 жылы бұл көрсеткіш 68 пайызға жеткен. Жеке қосалқы шаруашылықтардың үлесі 32 пайызды құрады.
Санақтың жаңа тәсілдері мен техникалық жарақтандыру
Деректерді жинау барысында цифрлық технологиялар қолданылды. Ауыл шаруашылығы құрылымдарының 92 пайызы, ал жеке қосалқы шаруашылықтардың 19 пайызы санақтан онлайн өтті. Интервьюерлер респонденттердің үйлеріне барып, мәліметтерді планшет арқылы енгізді. Ұйымдасқан секторда 707 мың адам жұмыс істейді. Есепке алынған ауыл шаруашылығы техникасының 57 пайызы 10 жылдан астам уақыт пайдаланылып келеді.
Санақ қорытындылары және қолжетімділік
Санақ нәтижелері интерактивті виджеттер, дашбордтар, электрондық кестелер және статистикалық жинақтар түрінде жарияланды. Қолданушылар өз өңіріндегі шаруашылықтар саны, өсірілетін дақылдар, мал басы мен техника туралы ақпарат ала алады. Интерактивті құралдар арқылы өңірлер мен шаруашылық санаттарының көрсеткіштерін салыстыруға мүмкіндік бар. Деректерді stat.gov.kz сайтындағы «2025 жылғы Ұлттық ауыл шаруашылығы санағы» бөлімінен көруге және жүктеуге болады.
Қосымша мәліметтер және қолдану ауқымы
Санақ барысында агротехнологиялар, кооперация, қаржыландыру және инфрақұрылымға қолжетімділік туралы да ақпарат жиналды. Бұл мәліметтер мемлекеттік органдарға саланы дамыту шараларын жоспарлауға, бизнеске ауыл шаруашылығы өндірушілерінің қажеттіліктерін анықтауға, зерттеушілерге өзгерістерді талдауға мүмкіндік береді.
Дереккөз: gov.kz
