Саудадағы тиімсіз делдалдарды шектеуге арналған ұлттық стандарт жаңартылды

2026 жылдың 1 қыркүйегінен бастап елімізде ҚР СТ 1756-2026 «Сауда қызметтері. Жалпы талаптар» жаңа ұлттық стандарты күшіне енеді. Бұл құжатты Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрлігі әзірледі. Жаңартылған стандарт сауда қызметтеріне қойылатын негізгі талаптарды айқындайды. Алғаш рет «әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының көтерме жеткізушісі» мен «тиімсіз делдал» ұғымдары нақты ажыратылды.

Көтерме жеткізуші мен тиімсіз делдалдың айырмашылығы

Жаңа стандартта көтерме жеткізуші ретінде тауарды өндірушіден, импорттаушыдан не басқа көтерме жеткізушіден алып, оны әрі қарай сатумен айналысатын жеке кәсіпкер немесе заңды тұлға белгіленген. Мұндай жеткізушілер тауар бағасына нақты көрсетілген қызметтерге шығындарын қосады, мысалы: тасымалдау, сақтау, жеткізу, қойма жалдау, тиеу, түсіру, қаптау және коммуналдық төлемдер.

Ал тиімсіз делдал — тауарды сақтау, тасымалдау, өңдеу, қаптау немесе тұтынушыға жеткізуге байланысты нақты қызмет көрсетпей, тек қайта сатумен айналысатын кәсіпкерлік субъектісі саналады.

Стандарттың негізгі талаптары және мақсаты

Жаңартылған стандарттың 4.4-тармағына сәйкес, әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларын жеткізу тізбегіне тек нақты шығындары арқылы қосымша құн қалыптастыратын көтерме жеткізушілер ғана қатыса алады. Тиімсіз делдалдардың мұндай тізбекте болуына жол берілмейді.

Стандарттың басты мақсаты — азық-түлік бағасының қалыптасу ашықтығын арттыру, адал бәсекелестікті дамыту және өндірушіден тұтынушыға дейінгі жеткізу жолында артық делдалдарды азайту.

Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік бағасына әсері

Бұл шаралар негізсіз баға өсуін тежеуге, жеткізу жүйесінің тиімділігін арттыруға және өндірушілер мен тұтынушылардың құқықтарын қорғауға мүмкіндік береді.

Дереккөз: gov.kz