Тұрмыстық зорлық-зомбылық: прокуратура заңдағы өзгерістерді түсіндірді
Елордада өткен брифингте Есіл ауданы прокуратурасы бөлімінің прокуроры Мадиар Оразақ отбасылық-тұрмыстық саладағы құқық бұзушылықтарды және оларға қатысты Қылмыстық кодексіндегі өзгерістерді түсіндірді. Әңгіме әсіресе 109-1 және 115-1 баптарымен қаралатын ұрып-соғу мен сталкинг туралы болып, сталкинг нормасы 2025 жылғы 16 шілдеден бастап күшіне енгені айтылды.
Тұрмыстық зорлық-зомбылық: заңдағы өзгерістер мен жауапкершілік
Прокурордың мәліметінше, отбасылық ұрысу, денсаулыққа жеңіл зиян келтіру немесе дене ауырсынуын тудыратын күш көрсету Қылмыстық кодекстің 109-1 бабына сәйкес жауапкершілікке тартылады. Бұл бап бойынша жаза түрлері нақты көрсетілген.
- Айыппұл — 100-ден 200 айлық есептік көрсеткішке дейін;
- Түзету жұмыстары — айыппұлдың дәл сол мөлшері белгіленуі мүмкін;
- Қоғамдық жұмыстар — 200 сағатқа дейін;
- Қамақ — 30 тәулікпен 50 тәулік аралығында.
Сонымен қатар, 2025 жылғы 16 шілдеден бастап Қылмыстық кодекстің 115-1 бабы сталкингке қылмыстық жауапкершілік енгізетінін прокурор атап өтті. Сталкинг адамға қарсы еріксіз байланыс орнатуға немесе аңдуға бағытталған, күш қолданумен ұштаспайтын, бірақ елеулі зиян келтіретін заңсыз қудалау ретінде түсіндіріледі.
- Сталкинг үшін айыппұл — 200 айлық есептік көрсеткішке дейін;
- Түзету жұмыстары — айыппұл көлемінде болуы мүмкін;
- Қоғамдық жұмыстар — 200 сағатқа дейін;
- Қамақ — 50 тәулікке дейін.
Тұрмыстық зорлық-зомбылық: қолдану мысалдары және алдын алу
Практика жаңа нормалардың қолданылып жатқанын көрсетеді. Мысалы, қызғаныштан туындаған жанжал кезінде жұбайына дене жарақатын келтірген қала тұрғыны 109-1 бабымен сотталған және оған 40 сағат қоғамдық жұмыс салынды.
Сталкингке қатысты іс те тіркелген: некесі бұзылғаннан кейін бұрынғы жұбайы бірнеше рет ескертулерге қарамастан қудалауды тоқтатпаған. Бұл жайт бойынша 115-1 бабымен қылмыстық іс қозғалып, кейін ақтамайтын негіздер бойынша тоқтатылған.
Прокурор отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылықты алдын алуда мемлекет жүйелі жұмыс атқаратынын, әлеуметтік қауіпті жағдайда тұрған отбасылар анықталып, оларға көмек көрсетілетінін, сондай-ақ зорлық-зомбылықтың алдын алу мен азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету басты мақсат екенін жеткізді. Көмекке уақтылы жүгіну мен қатаң құқықтық баға беру осындай қылмыстарды азайтуға ықпал етеді.
Дереккөз: gov.kz
