Ұлттық ғылым академиясының 80 жылдығы: мерейтойлық жиын және жаңа мақсаттар
17 қазанда Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының 80 жылдығына арналған салтанатты жиын ұйымдастырылды. Бұл шараға мемлекеттік органдар, шетелдік ғылым академияларының басшылары, отандық және шетелдік ғалымдар, қоғам қайраткерлері, бизнес өкілдері, жоғары оқу орындары мен ғылыми ұйымдардың жетекшілері, халықаралық серіктестер және жас зерттеушілер қатысты.
Академияның тарихы мен жетістіктері
Ұлттық ғылым академиясы 1946 жылы Қаныш Сәтбаевтың бастамасымен құрылған. Сексен жыл ішінде академия отандық ғылымның дамуына, ғылыми мектептер қалыптастыруға және бірнеше буын ғалымдардың еңбегіне жол ашты. Салтанатты жиында академияның негізгі жетістіктері мен ғылымның даму кезеңдері мультимедиалық таныстырылым арқылы көрсетілді. Ерекше сәттердің бірі — Қаныш Сәтбаевтың 3D-голограммасының көрсетілуі болды.
Мемлекеттік қолдау және стратегиялық бағыттар
Салтанатты жиынды ҚР Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек ашып, Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың мерейтойға арналған құттықтау хатын оқыды. Мемлекет басшысы академияның елдің индустриялық, экономикалық және зияткерлік әлеуетін арттырудағы рөлін ерекше атап өтті. Биыл күшіне енген жаңа Конституцияда білім мен ғылымды дамыту мемлекеттік стратегиялық міндет ретінде бекітілді.
Министр Саясат Нұрбек өз сөзінде академияның тарихи үлесін атап өтіп, ғылымның елдің экономикалық және технологиялық дамуына қосатын маңызын айтты. ҚР ҰҒА президенті Ақылбек Күрішбаев академияның жаңа мәртебесі аясында атқарылған жұмыстар мен алдағы стратегиялық міндеттерді таныстырды. Қазір басты мақсат — ғылыми нәтижелерді өндіріске енгізіп, ел экономикасының нақты сұраныстарына жауап беретін жүйе қалыптастыру.
Жаңа ғылыми басымдықтар мен жобалар
Академия бастамасымен 75-тен астам өңірлік және салалық форсайт-сессия өткізіліп, 220-ға жуық перспективалы міндет анықталды. Осы негізде ғылыми басымдықтардың төрт деңгейлі моделі Үкімет қолдауымен әзірленіп, оны 2027 жылдан бастап енгізу жоспарланған. Сонымен қатар, су ресурстарын басқару, сейсмикалық қауіпсіздік, стратегиялық минералдар, энергетикалық материалдар, ауыл шаруашылығы селекциясы және биотехнологиялар бойынша флагмандық бағдарламалар іске асырылмақ.
Жасанды интеллектіні ғылыми зерттеулерге енгізу, Qazaqstan AI for Science ұлттық экожүйесін дамыту және еліміздің ұзақмерзімді ғылыми-технологиялық даму стратегиясын әзірлеу — басым бағыттардың қатарында. Президент Күрішбаев тұрақты қаржыландыру жүйесін қалыптастыру, ғылыми ұйымдардың дербестігін кеңейту және зерттеу нәтижелерінің тиімділігін арттыру қажеттігін атап өтті.
Мерейтой аясындағы марапаттар мен көрме
Мерейтой аясында бес жас ғалымға Мемлекет басшысының тұрғын үй сертификаттары табысталды. Бұл — жас мамандарға көрсетілген әлеуметтік қолдаудың нақты көрінісі. Сонымен қатар, Қытай, Ресей, Түркия, Әзербайжан, Өзбекстан, Қырғызстан, Моңғолия елдері ғылым академияларының басшылары мерейтойлық төсбелгімен марапатталды.
Биыл алғаш рет ҚР Президентінің Архивімен бірлесіп әзірленген «ҚР ҰҒА — 80 жыл» тарихи-құжаттық көрмесі ұйымдастырылды. Көрмеде академияның сирек архивтік құжаттары, суреттері және көрнекті ғалымдардың мұрасы таныстырылды. Сондай-ақ, жетекші ғалымдарға «Қаныш Сәтбаев» медалі табысталды.
Отандық ғылымның жаңа кезеңі
Ұлттық ғылым академиясының 80 жылдығы — еліміздің ғылым саласындағы жетістіктерін айшықтайтын маңызды кезең. Бұл оқиға мемлекеттің ғылымға деген стратегиялық қолдауын, ұрпақтар сабақтастығын және жаңа ғылыми-технологиялық даму бағытын көрсетеді.
Дереккөз: gov.kz
