Алты ел ғылым академиялары Дала өркениетін зерттеу консорциумын құрды
16 қазанда Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясында Түркі әлемі ұлттық ғылым академиялары одағының Бас ассамблеясының тоғызыншы отырысы өтті. Академияның 80 жылдығы құрметіне ұйымдастырылған халықаралық жиынның мақсаты — ғылым академиялары арасындағы ынтымақтастықты нығайту және бірлескен ғылыми жобаларын дамыту болды.
Консорциумның құрылуы
Жиын барысында қазақстандық, түркіялық, әзербайжандық, өзбекстандық, қырғызстандық және моңғолиялық ғылым академиялары Дала өркениетін зерттеу жөніндегі халықаралық консорциум құру туралы көпжақты келісімге қол қойды. Бұл ынамдастық Жошы Ұлысы мен Алтын Орда мұрасын халықаралық деңгейде кешенді зерттеуге бағытталған.
Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының президенті Ақылбек Күрішбаев академиялар арасындағы байланысты бірлескен бағдарламалар, ортақ зерттеу инфрақұрылымы және жас ғалымдарға жасалатын мүмкіндіктерге айналдырудың маңызын әйтті.
Консорциумның негізгі жұмыстары
Консорциум Дала өркениетінің Еуразия тарихындағы орнын жаңа ғылыми деректер негізінде зерделеуге аса назар аударады. Бірлескен зерттеулер келесі салаларды қамтиды:
- Жошы Ұлысы мен Алтын Орданың тарихи-мәдени мұрасы;
- Мемлекеттілік пен құқықтық дәстүрлер;
- Тарихи дипломатия және Ұлы Жібек жолы байланыстары;
- Мәдени сабақтастық мәселелері.
Жұмыс жоспарлары
Консорциум аясында тоқсан орындалатындықтар төмендегілер болып табылады:
- Бірлескен археологиялық экспедициялар ұйымдастыру;
- Дала өркениетінің цифрлық архивін және тарихи деректер корпусын құру;
- Интерактивті тарихи-картографиялық атласын әзірлеу;
- Тарихи қолжазбаларды цифрландыру;
- Жасанды интеллект пен геоақпараттық технологияларды зерттеуде пайдалану;
- Академиялық басылымдар жарыққа шығару;
- Жас ғалымдардың халықаралық жобаларға қатысуына ықпал ету.
Ынтымақтастықтың долгосрочные перспективы
2027–2031 жылдарына арналған ортақ ғылыми ынтымақтастық Жол картасы әзірленді. Құжатта тарихи дереккөздерді ғылыми айналымға енгізу, пәнаралық зерттеулер жүргізу, ортақ инфрақұрылымды дамыту және жас зерттеушілерді қолдау басымдықта берілді.
Ғылыми сабақтастықтың негізі
Бас ассамблеяның маңызды қорытындысы — алтыжақты келісім Дала өркениетін зерттеуде ұзақмерзімді халықаралық ғылыми әріптестіктің негізін құрады. Бұл бастама Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының 80 жылдығы аясында іске асқан болса, ғылыми сабақтастықты нығайтып, Орталық Еуразияның әлемдік өркениетке сіңген үлесін халықаралық кеңістікте танытуға мүмкіндік беріледі.
Дереккөз: gov.kz
