Қоршаған ортаны ластағандар зиянды түлектеуге міндетті: Экологиялық кодекс не дейді

Қоршаған ортаға залал келтіргендердің міндеті қандай

Кәсіпорынның қызметі салдарынан топырақ ластанса, өзен ластанса немесе жануарлар мен өсімдіктер мәселеге ұшырасса, оның салдарын жою сопы тарапқа ұрап түседі. Бұл мәселе Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексінде нақты айқындалған.

Кодекстің 136-бабы бойынша «ластаушы төлейді» принципі қолданылады. Яғни қоршаған ортаға залал келтірген адам, ұйым немесе ведомство өз қаражаты есебінен бәрін толық түлектеуге міндетті.

Заңдық жауапкершіліктің түрлері

Зиян қалпына келтіру міндеті айыппұл төлеу арқылы орындалмайды. Әкімшілік немесе қылмыстық жауапкершіліктің екінесі де табиғатты қалпына келтіру міндетін алып таспайды.

Бұл екеуі параллель жүреді: жағымсыз құрылым сипатынан қарай, заңда көзделгендіктен адам әкімшілік немесе қылмыстық жазадан өтсе де, табиғатты қалпына келтіру міндеті орындалуы қажет.

Табиғатты қалпына келтіру — ұйымдастырылған іс

Мәселе тек ақша төлеуде емес. Қоршаған ортаның бүлінген құрамдас бөліктерін сағынып қайтару үшін қажетті шаралар қабылдау керек.

Мысалы, құм кәнісінің өндіру құнының орнын бөліп, тек төлем де есеге келмейді. Топырақты қалпына келтіру, өндіріс өзегін және оның айналасын түлектеу, водоохранна аймақты орнына келтіру шаралары жүргізілуі тиіс.

Залалдың түлектеу міндетін негіздеу үшін қажетті шарттар

Экологиялық залалды жою міндетін жүктеу үшін:

• Залал келтірген адам немесе ұйымды анықтау;
• Оның әрекеті мен келтірілген залал арасындағы себеп-салдарлық байланысты орныққа қою;
• Залалдың өзін нақты айқындау және мөлшері өлшенетін болуы.

Қысқасы, табиғатқа келтірілген залал назардан тыс қалмауы керек, ал оны жоюға жұмсалатын барлық шығынды сол залалды келтірген тұлға өтейді.

Заңдық негіз

Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексінің 131 және 136-баптары осы міндеттерді реттейді. Заңды білу қоршаған ортаны сақтау міндетінің ең бірінші қадамы.

Дереккөз: gov.kz