КЕҚАД: өндірістік жарақат пен кәсіптік ауруларда еңбекке қабілетсіздік дәрежесін қалай белгілейді

Елорданың Коммуникациялар қызметінде өткен брифингте Астана қаласы бойынша Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитеті департаменті басшысының орынбасары Ләззат Сартымбетова өндірістік жарақат немесе кәсіптік ауру салдарынан еңбекке қабілеттіліктің төмендеуін анықтау тәртібін түсіндірді, деп хабарлайды қала әкімдігінің ресми сайты.

КЕҚАД дегеніміз не және қалай ажыратылады

Кәсіптік еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесі (КЕҚАД) өндірістік жарақат немесе кәсіптік аурудың нәтижесінде адамның кәсіби міндеттері мен қызметін орындау мүмкіндігінің қаншалықты төмендегенін көрсетеді. Бұл көрсеткіш мүгедектікпен бірдей ұғым емес: КЕҚАД тек кәсіби қызметке әсерін бағалайды.

КЕҚАД пайызбен белгіленеді және төрт топқа бөлінеді:

• 5–29 %
• 30–59 %
• 60–89 %
• 90–100 %

КЕҚАД қалай анықталады

Сараптама барысында сарапшылар өндірістік жарақаттың немесе кәсіптік аурудың салдарын, ағза функцияларының бұзылу деңгейін, жұмысты жалғастыру мүмкіндігін, еңбек жағдайларын өзгерту қажеттігін, біліктіліктің төмендеуін немесе арнайы жұмыс орнын жасау қажеттігін ескереді. Диагноз өзінен-өзі пайыздық көрсеткішті анықтамайды: бірдей диагнозы бар адамдарда КЕҚАД әртүрлі болуы мүмкін, себебі аурудың салдары мен атқаратын жұмыстың сипаты маңызды рөл атқарады.

МӘС, мерзімдер және жұмысқа қатысты шешімдер

Медициналық-әлеуметтік сараптамаға (МӘС) жолдаманы медициналық ұйым жібереді. Жолдамада науқастың денсаулық жағдайы, тексеру нәтижелері, емдеу мен оңалту туралы мәліметтер көрсетілуі тиіс. МӘС өндірістік жарақат немесе кәсіптік ауру фактісін анықтамайды — сарапшылар тек расталған жағдайдың салдарын және еңбекке қабілеттіліктің шектелу дәрежесін бағалайды.

КЕҚАД 6 айға, 1 жылға, 2 жылға, 5 жылға немесе қайта куәландыру мерзімінсіз белгіленуі мүмкін. Мерзімді денсаулық жағдайы, оңалту болжамы және емдеу нәтижелері негізінде анықтайды. КЕҚАД белгіленуі адамның белгілі бір жұмыс түрін автоматты түрде тоқтатады дегенді білдірмейді: еңбек жағдайларын өзгерту, жұмыс уақытын қысқарту, зиянды факторларды алып тастау, жұмыс көлемі мен сипатын өзгерту немесе арнайы жұмыс орнын құру арқылы жұмысын жалғастыруға мүмкіндік беріледі.

Құқықтар, құжаттар және жүйені жетілдіру

Азамат МӘС шешімінен түсініктеме алуға және заңда көрсетілген тәртіппен шағымдануға құқылы. КЕҚАД анықталғанда диагноздар саны емес, жарақаттың немесе аурудың кәсіби қызметке әсері ескеріледі; объективті бағалау үшін толық медициналық құжаттама мен еңбек қызметі туралы деректер ұсынылуы тиіс.

Департамент өкілі атап өткендей, МӘС жүйесі сараптамалық шешімдердің объективтілігі мен қолжетімділігін арттыру мақсатында жетілдірілуде, соның ішінде цифрландыру мен сырттай форматты дамыту енгізілуде.

Дереккөз: gov.kz