Антальяда ЕО-ның жаңа көміртегі талаптарына қатысты қазақстандық экспорттың дайындығы талқыланды

Анталья қаласында өтіп жатқан БҰҰ-ның Климаттың өзгеруі туралы негіздемелік конвенциясы тараптарының 31-конференциясында (COP31) қазақстандық экспорттаушыларды Еуропалық одақтың көміртегі шығарындыларына қатысты жаңа талаптарға дайындау мәселесі қаралды.

Бұл шараны «QazTrade» АҚ Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрлігі және Экология және табиғи ресурстар министрлігімен бірге ұйымдастырды. Сессия QAZAQSTAN павильонында өтті. COP31 конференциясы 9–20 қараша аралығында Antalya Expo Center көрме орталығында өтуде.

ЕО-ның көміртегі реттеу тетігі және жаңа шарттар

Талқылаудағы басты мәселе – Еуропалық одақтың көміртегі шығарындыларын шекаралық реттеу тетігі (CBAM) болды. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап бұл талап күшіне енеді. ЕО елдеріне темір мен болат, алюминий, цемент, тыңайтқыштар, сутегі және электр энергиясын жеткізетін экспорттаушылар көміртегі шығарындылары үшін төлем төлеуге міндетті болады.

Төлем мөлшері Еуропалық одақтың шығарындылар саудасы жүйесіндегі көміртегі бағасына байланысты есептеледі. 2023–2025 жылдары көмірқышқыл газының бір тоннасы үшін баға 73–85 еуро аралығында болды. 2026 жылға арналған алғашқы жылдық декларация 2027 жылғы 30 қыркүйекке дейін тапсырылуы қажет.

Қазақстан экспорты және жаңа ережелердің әсері

Қазақстан үшін бұл талаптар маңызды, себебі еліміз ЕО нарығына өнеркәсіп өнімдерін экспорттайды. Жаңа ережелер өндіріс кезінде бөлінетін көміртегі шығарындыларын есепке алу, растау және өндірісті жаңғыртуды талап етеді.

• 2025 жылы Қазақстан Еуропалық одаққа 110 184 тонна алюминий (274 млн еуро) экспорттады. Бұл Қазақстан алюминийінің жалпы экспортының 6%-дан 54%-ға дейінгі үлесін құрады.
• Темір мен болат экспорты – 396 318 тонна немесе 337 млн еуро. Бұл осы өнімдердің жалпы экспортының 6%-ына тең.

Дайындық барысы және ұсыныстар

Сессияға Қазақстан мен Еуропалық одақтың мемлекеттік органдары, халықаралық ұйымдар, сарапшылар және ірі кәсіпорын өкілдері қатысты. Қатысушылар қазақстандық кәсіпорындардың жаңа талаптарға дайындығы, көміртегі шығарындыларын есепке алу және тексеру процесі, көміртегі квоталарының саудасы туралы пікір алмасты.

Сонымен қатар, бұл өзгерістердің отандық өнімнің бәсекеге қабілеттілігі мен инвестициялық тартымдылығына ықпалы талқыланды. Кездесу қорытындысында экспорттаушылар үшін негізгі қиындықтар анықталып, қолдау шаралары мен өндірісті жаңғыртуға қатысты ұсыныстар әзірленді.

Дереккөз: gov.kz