Қаппадокияның жауһары Ортахисар: Түркиядағы баяу өмірдің жаңа мекені
Түркияның «Ертегілер елі» саналатын Қаппадокия аймағындағы көне Ортахисар ауылы ресми түрде халықаралық Cittaslow желісіне мүше болып қабылданды. Аталған қозғалыс – латынның «città» (қала) және ағылшынның «slow» (баяу) сөздерінен құралған, жаһанданудың қарбаласына қарсы бағытталған бірегей философия. Мұндай мәртебеге ие елді мекендерде заманауи шу мен асығыстыққа орын жоқ; мұнда өмірдің шынайы дәмін сезіну, жергілікті мәдениетті сақтау және табиғатпен үндесе өмір сүру басты құндылық саналады.
Ортахисардың «баяу қалалар» тізіміне рекордтық ұпаймен енуі – тарихи мұраны көздің қарашығындай сақтауға деген зор талпыныстың жемісі. Аталған мекенде уақыт ырғағы өзгеше соғады: жергілікті халық ғасырлар бойы қалыптасқан салт-дәстүрді қастерлеп, табиғи өнімдер мен қолөнерге басымдық береді. Forbes журналының «2025 жылғы әлемдегі ең әдемі 50 ауыл» тізімінен орын алған көне кент өзінің жартасқа қашалған бірегей сәулетімен және аспанында қалықтаған әуе шарларымен саяхатшыларды баурап алады.
Ауылдың символы саналатын зәулім Ортахисар қамалының етегіндегі тіршілік әлі де ата-баба жолымен жалғасуда. Мәселен, жартас ішінен ойылған табиғи қоймалар бүгінде заманауи тоңазытқыштардың орнын басып, жеміс-жидек пен цитрустарды табиғи салқын қалыпта сақтап тұр. Мұндай тәсілдер өңірдің экологиялық тазалығын сақтап қана қоймай, жергілікті экономиканың өзіндік ерекшелігін де айқындай түседі.
Бүгінгі таңда Түркияның жеті аймағындағы 24 провинцияны қамтитын 29 аудан осы мамыражай өмір салтын ұстанады. Аталған желі елдің бай мәдени мұрасы мен жергілікті болмысын қорғаудағы беделін айшықтай түсті. Түркияның «баяу қалалар» картасы Анадолының әр қиырын біріктіріп жатыр: олардың қатарында тарихы терең Ахлат пен Сафранболу, табиғаты көркем Акьяка мен Гөкчеада, сондай-ақ Арапгир, Чемели, Демре, Дадай, Егирдир, Финике, Фоча, Герзе, Гөйнук, Гүдүл, Халфети, Ибрады, Изник, Кемалия, Көйжегиз, Мудурну, Першембе, Шаркөй, Шавшат, Сеферихисар, Узундере, Визе, Ялвач және Енипазар сияқты бірегей мекендер бар.
Егер сіз мегаполистердің қажытқан қарбаласынан қашып, тарих пен тыныштық тоғысқан жерден пана іздесеңіз, Қаппадокияның төріндегі осы ғажайып ауыл сізді құшақ жая қарсы алады.
